Zespół dziecka wiotkiego

„Zespół dziecka wiotkiego” to termin określający zespół objawów klinicznych obserwowanych u dzieci w okresie noworodkowym lub niemowlęcym.

Objawem dominującym jest obniżenie napięcia mięśniowego, tzw. hipotonia. Prawidłowe napięcie mięśni powinno być na tyle wysokie, by móc przeciwstawić się sile grawitacji, jednocześnie na tyle niskie, by ruchy mogły być wykonywane swobodnie. Zbyt niskie napięcie uniemożliwia dziecku przyjmowanie i utrzymanie prawidłowej postawy.

Hipotonia sama w sobie nie jest jednostką chorobową, a zaburzeniem, które może być skutkiem chorób, wśród których najczęstsze to:

  • choroby układu mięśniowo-nerwowego (np. rdzeniowy zanik mięśni SMA),
  • zaburzenia genetyczne (np. Zespół Downa, Zespół Pradera-Williego),
  • choroby tkanki łącznej (np. Zespół Ehlersa i Danlosa),
  • uszkodzenie mózgu w wyniku niedotlenienia lub krwawienia śródczaszkowego,
  • czynniki środowiskowe (np. infekcje, ośrodkowego układu nerwowego).  

Hipotonia jest dość szybko dostrzegana przez lekarzy lub rodziców zaniepokojonych zbyt niską ruchliwością dziecka. Kliniczną diagnostykę hipotonii mięśniowej prowadzi się na podstawie ułożenia dziecka i oporu na ruchy bierne. stosowanych jest kilka prób ułatwiających wykrycie obniżonego napięcia mięśniowego: próba trakcyjna, badanie obecności objawu szarfy, objawu luźnych barków oraz odruchu Landaua.

Podsumowując, objawami świadczącymi o hipotonii, są wiotkość i elastyczność dziecka. Niemowlęta, które „przelewają się przez ręce”, mają trudności z utrzymaniem się przy piersi lub:

  • cechują się małą ruchliwością,
  • cechują się brakiem kontroli główki,
  • wykazują stałą asymetrię w ułożeniu,
  • niechętnie leżą na brzuchu,
  • nie przekręcają się na boki,
  • nie nawiązują kontaktu wzrokowego,

najprawdopodniej wymagają rehabilitacji. Należy jednak pamiętać, że dzieci rozwijają się w różnym tempie, dlatego w razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się ze specjalistą.