Integracja sensoryczna

Integracja sensoryczna to forma terapii realizowana poprzez zestaw ćwiczeń i czynności poprawiających sposób w jaki dziecko odbiera i interpretuje wrażenia zmysłowe płynące ze świata. Integracja sensoryczna jest procesem, dzięki któremu mózg otrzymując informację ze wszystkich systemów zmysłowych dokonuje ich segregacji, rozpoznania, interpretacji i powiązania z wcześniejszymi doświadczeniami. 

Dzięki bodźcom dotykowym, w mózgu tworzy się mapa ciała (świadomość ciała), która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju ruchowego tj. wykonywania płynnych i skoordynowanych ruchów podczas czynności dnia codziennego, począwszy od wkładania piąstek do buzi w wieku niemowlęcym, po precyzyjne ruchy nadgarstka podczas pisania.

Przykładem integracji sensorycznej jest sytuacja, kiedy dziecko chce sięgnąć po leżącą przed nim zabawkę. Jego mózg, aby wykonać prawidłowy ruch musi przeanalizować dane ze zmysłu wzroku, dotyku i równowagi – za pomocą wzroku lokalizuje przedmiot, za pomocą czucia wykona ruch i uchwyci zabawkę, nie przewracając się przy tym dzięki układowi przedsionkowemu. Noworodki i małe dzieci bardzo lubią stymulacje przedsionkową w postaci powtarzających się ruchów kołysania, huśtania, kręcenia. Taka stymulacja powinna być nieodłącznym elementem zabawy dziecka z rodzicem. Ćwiczenia stymulujące układ przedsionkowy powinny trwać 2 minuty, ponieważ zakończenia nerwowe męczą się po tym czasie i nie podlegają stymulacji. Później należy wykonać ćwiczenia statyczne.

Zaburzenia integracji sensorycznej nie wpływają na iloraz inteligencji, jednak dziecko mające problem z płynnym ruchem gałek ocznych nie będzie potrafiło płynnie czytać. Gdy wszystkie zmysły działają prawidłowo dziecko rozwija się w sposób harmonijny, a my widzimy to w jego ruchach i zachowaniu.


Poniżej przestawiam propozycje ćwiczeń, które mogą państwo wykonywać w domu ze swoim dzieckiem:

  • turlanie się, toczenie się – po podłodze, różnych fakturach, zawijanie dziecka w sprężysty materiał np. karimatę, w różnych kierunkach, po niestabilnej powierzchni (np. nie do końca napompowanym materacu), w pudełku kartonowym
  • kołysanie – na piłce, łódeczka – na plecach, na brzuchu, przód-tył, bok
  • wahadło – pozycja stojąca: kołysanie się na boki, na szeroko rozstawionych nogach przenoszenie ciężaru ciała z nogi na nogę (na boki, przód-tył), w siadzie skrzyżnym wprawianie tułowia w ruch wahadłowy i kolisty, ruchy wahadłowe głowy od barku do barku
  • przewroty – w przód, w tył
  • kręcenie – na krześle obrotowym
  • przeskakiwanie przez przeszkody – rozłożony pasek, skakankę
  • podskoki, skoki – obunóż, na jednej nodze, przeskakiwanie z nogi na nogę, skakanie wokół własnej osi, według instrukcji, gdzie ma skoczyć dziecko, naśladując zwierzęta (żabę, słonia, królika itd.), wokół woreczka, krążka, przeskoki nad woreczkiem przodem, tyłem, bokiem, obunóż, na jednej nodze, podskoki z przedmiotem trzymanym miedzy kolanami
  • bujanie – dziecka w kocu, w fotelu na biegunach
  • ciągnięcie – dziecka na siedząco, na leżąco w kocu trzymając drążek, kijek